Olùṣọ́ Ọlọ́gbọ́n, Orísun Ìyè
Pẹ̀lú ìdàgbàsókè ilé iṣẹ́ àti ìdàgbàsókè ìlú ńlá, ìtújáde omi ìdọ̀tí ti fa ìbàjẹ́ tó le koko sí àyíká omi àti àwọn orísun omi. Omi ìdọ̀tí ilé iṣẹ́ tí a kò tọ́jú tàbí tí kò ní ìwọ̀n tó yẹ àti omi ìdọ̀tí ilé ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ohun tó léwu, bí àwọn irin líle, àwọn ohun ìdọ̀tí kẹ́míkà àti àwọn kòkòrò àrùn. Àwọn ohun wọ̀nyí kì í ṣe pé wọ́n ń ba ìwọ́ntúnwọ̀nsì àyíká omi jẹ́ nìkan, èyí tó ń yọrí sí ìdàrúdàpọ̀ omi àti ìdínkù onírúurú ohun alààyè, ó ń halẹ̀ mọ́ ààbò àwọn orísun omi mímu, ó ń dí ìdàgbàsókè tó ń pẹ́ fún iṣẹ́ àgbẹ̀, ẹja àti ilé iṣẹ́ lọ́wọ́, ó sì ń mú kí owó ìtọ́jú àwùjọ àti àtúnṣe àyíká pọ̀ sí i. Nítorí náà, mímú kí ìṣọ́ra àti ìdènà ìbàjẹ́ omi lágbára ṣe pàtàkì sí rírí ààbò àwọn orísun omi, mímú àyíká àti ìdúróṣinṣin àwùjọ dúró ṣinṣin..
ÌFÍṢẸ́
01 Ṣíṣàyẹ̀wò dídára omi ìṣàn omi
Ọ̀nà ìtajà ni ọ̀nà ìtajà tí omi ìdọ̀tí lè gbà wọ inú àwọn omi àdánidá. Nítorí náà, ìṣọ́ra gidigidi lórí dídára omi ní ibi ìtajà jẹ́ ìwọ̀n pàtàkì láti ṣàkóso àwọn orísun ìdọ̀tí àti láti rí i dájú pé àwọn omi ìsàlẹ̀ wà. Ìṣọ́ra àwọn ibi ìtajà sábà máa ń fojú sí àwọn ibi ìtújáde omi bíi àwọn ilé iṣẹ́ ìtọ́jú omi ìdọ̀tí ìlú, àwọn ibi ìtújáde omi ilé iṣẹ́, àti àwọn ibi ìtújáde omi òjò. Nípasẹ̀ ìṣọ́ra déédéé tàbí nígbà gbogbo, ó ṣeé ṣe láti rí i dájú pé dídára omi tí a tú jáde bá àwọn ìlànà orílẹ̀-èdè tàbí ti agbègbè mu, àti láti ṣe àtúnṣe kíákíá àti láti ṣe àtúnṣe àwọn ibi tí omi ti tú jáde jù.
- Ìbéèrè fún ẹ̀rọ atẹ́gùn kẹ́míkà (COD): àmì pàtàkì láti wọn iye ohun èlò onímọ̀-ara nínú omi.
- Ìbéèrè fún atẹ́gùn oníkẹ́míkà (BOD): ń ṣàfihàn iye ohun èlò oníkẹ́míkà tí ó lè bàjẹ́ nínú omi.
- Nitrogen Amonia (NH₃-N): Ó ń ṣe àyẹ̀wò ìṣọ̀kan àwọn èròjà nitrogen nínú àwọn èròjà omi. Àpọ̀jù ìwọ̀n le fa ìtújáde omi.
- Àròpọ̀ phosphorus (TP): Gẹ́gẹ́ bí nitrogen ammonia, phosphorus tó pọ̀ jù lè fa eutrophic nínú ara omi.
- Àwọn ohun líle tí a ti dá dúró (SS): Ó ń tọ́ka sí ohun líle tí kò tí ì yọ́ nínú omi, bí ìdọ̀tí, àwọn èròjà onígbà-ẹ̀dá, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
- Iye pH: Wọ́n ń wọn pH omi. Gíga jù tàbí kí ó lọ sílẹ̀ jù yóò ní ipa lórí ìwàláàyè àwọn ẹ̀dá inú omi.
- Atẹ́gùn tó ti túká (DO): Ó ṣe pàtàkì fún ìtọ́jú àwọn ètò ìṣẹ̀dá omi, ìwọ̀n DO tó kéré lè fa ikú ẹja.
02. Ṣíṣe àkíyèsí dídára omi ní òkè odò àti ìsàlẹ̀ odò
Àwọn odò ni àwọn olùgbé omi ojú ilẹ̀ pàtàkì, àti pé ipò omi ní àwọn apá ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ní òkè odò àti ìsàlẹ̀ ń fi ipò ìbàjẹ́ hàn ní tààrà. Dídára omi òkè odò ń pinnu ààbò omi àwọn agbègbè ìsàlẹ̀ odò; nígbà tí dídára omi ìsàlẹ̀ ń fi gbogbo agbára ìbàjẹ́ gbogbo agbada náà hàn. Nípasẹ̀ ìṣàyẹ̀wò fún ìgbà pípẹ́ ti ọ̀pọ̀lọpọ̀ apá òkè odò àti ìsàlẹ̀ odò náà, a lè ṣe àyẹ̀wò ìwọ̀n àti ìwọ̀n ipa àwọn orísun ìbàjẹ́, èyí tí ó ń pèsè ìpìlẹ̀ ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì fún ṣíṣe àkóso àwọn ohun èlò omi àti àwọn ọgbọ́n ààbò tó bójú mu.
- Àwọn ìlànà dídára omi ìbílẹ̀: pẹ̀lú iye pH, ìwọ̀n otútù, ìṣàn agbára, atẹ́gùn tí ó túká (DO), ìdàrúdàpọ̀, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Àwọn ìlànà wọ̀nyí lè lóye àwọn ànímọ́ ìpìlẹ̀ ti ara omi ní kíákíá.
- Àwọn iyọ̀ èròjà: bíi ammonia nitrogen (NH₃-N), nitrate (NO₃), nitrite (NO₂), àti gbogbo phosphorus (TP), tí a lò láti ṣe àyẹ̀wò ewu eutrophic ti àwọn omi.
- Àwọn ohun alumọ́ọ́nì onígbà-ayé: bíi ìbéèrè alumọ́ọ́nì onígbà-ayé (COD) àti ìbéèrè alumọ́ọ́nì onígbà-ayé (BOD), tí a lò láti ṣe àyẹ̀wò ìwọ̀n ìbàjẹ́ ohun alumọ́ọ́nì onígbà-ayé.
03 Ṣíṣàyẹ̀wò dídára omi adágún àti ibi ìtọ́jú omi
Àwọn adágún àti àwọn ibi ìtọ́jú omi kìí ṣe àwọn ibi ìtọ́jú omi tó ṣe pàtàkì nìkan, wọ́n tún jẹ́ orísun omi pàtàkì ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìlú àti ìgbèríko. Nítorí pé wọ́n ti sé pẹ́ẹ́pẹ́ẹ́, nígbà tí wọ́n bá ti bàjẹ́ tán, ó ṣòro láti padà sípò. Nítorí náà, ìtọ́pinpin àti àbójútó dídára omi àwọn ibi ìtọ́jú omi wọ̀nyí jẹ́ ohun pàtàkì, pẹ̀lú àfiyèsí pàtàkì sí àwọn ọ̀ràn bí eutrophication àti ìbàjẹ́ irin líle. Ní àfikún, dídára omi nínú àwọn adágún àti ibi ìtọ́jú omi sábà máa ń yípadà díẹ̀díẹ̀, ṣùgbọ́n nígbà tí ó bá bàjẹ́, ó lè ní ipa ìgbà pípẹ́ lórí àwọn ètò-ẹ̀dá àti ìlera ènìyàn.
- Àwọn iyọ̀ èròjà: bíi ammonia nitrogen (NH₃-N), nitrate (NO₃), nitrite (NO₂), àti gbogbo phosphorus (TP), tí a lò láti ṣe àyẹ̀wò ewu eutrophic ti àwọn omi.
- Ìmọ́lẹ̀: Nípa wíwọ̀n ìmọ́lẹ̀ ara omi, a lè ṣe àyẹ̀wò ìdọ̀tí àti iye ewéko ara omi láìṣe tààrà.
- Atẹ́gùn Tí Ó Ti Ń Tú (DO): Ó ṣe pàtàkì fún ìtọ́jú àwọn àyíká omi, pàápàá jùlọ ní àkókò ooru gíga. Atẹ́gùn tí ó ti yọ́ díẹ̀ lè fa ikú ẹja. Iye pH: Ó ń wọn pH omi. Gíga jù tàbí ó ti yọ́ jù yóò ní ipa lórí ìwàláàyè àwọn ẹ̀dá omi.
- Àwọn ohun alumọ́ọ́nì onígbà-ayé: bíi ìbéèrè alumọ́ọ́nì onígbà-ayé (COD) àti ìbéèrè alumọ́ọ́nì onígbà-ayé (BOD), tí a lò láti ṣe àyẹ̀wò ìwọ̀n ìbàjẹ́ ohun alumọ́ọ́nì onígbà-ayé.
04 Ṣíṣàyẹ̀wò dídára omi inú ilẹ̀
Gẹ́gẹ́ bí orísun omi pàtàkì tí a fi pamọ́, omi inú ilẹ̀ ń kó ipa tí kò ṣeé yípadà nínú mímú ìwọ́ntúnwọ́nsí àyíká àti bíbójútó àìní omi ènìyàn. Síbẹ̀síbẹ̀, àwọn orísun omi inú ilẹ̀ lè jẹ́ àbàwọ́n láti inú àwọn ajílẹ̀ oko, ìjókòó àwọn egbòogi, ìjókòó omi ìdọ̀tí ilé iṣẹ́ àti àwọn nǹkan mìíràn. Nítorí ìwọ̀n ìtúnsọ omi inú ilẹ̀ tí ó lọ́ra, nígbà tí ó bá ti di eléèérí, ó ṣòro gidigidi láti padà bọ̀ sípò. Nítorí náà, ìṣọ́ra fún dídára omi inú ilẹ̀ fún ìgbà pípẹ́ lè pèsè ìkìlọ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ nípa àwọn ewu ìbàjẹ́ tí ó lè ṣẹlẹ̀ kí ó sì dáàbò bo orísun omi iyebíye yìí.
- Àwọn ìlànà dídára omi ìbílẹ̀: pẹ̀lú iye pH, ìṣàn agbára, ìtúpalẹ̀ (DO), ìwọ̀n otútù, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ, tí a lò láti ṣe àyẹ̀wò àwọn ànímọ́ ti ara àti kẹ́míkà ti omi inú ilẹ̀.
- Àwọn iyọ̀ èròjà: bíi ammonia nitrogen (NH₃-N), nitrate (NO₃), nitrite (NO₂), àti gbogbo phosphorus (TP), tí a lò láti ṣe àyẹ̀wò bóyá omi inú ilẹ̀ ti bàjẹ́ nípasẹ̀ àwọn orísun iṣẹ́ àgbẹ̀ tí kì í ṣe point.
- Àwọn irin líle: bíi lead, mercury, cadmium, chromium, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ, pàápàá jùlọ fún àwọn agbègbè tí iṣẹ́ ilé-iṣẹ́ kan.
- Àwọn èròjà onígbà-pípa tí ó lè yí padà (VOCs): bíi benzene, toluene, xylene, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ, sábà máa ń fara hàn nítòsí epo rọ̀bì, iṣẹ́ ẹ̀rọ itanna àti àwọn ilé iṣẹ́ mìíràn.
- Àwọn èròjà onípele-yíyípadà (SVOCs): Gẹ́gẹ́ bí polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHS), polychlorinated biphenyls (PCBs), àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Àwọn èròjà wọ̀nyí dúró ṣinṣin ní àyíká wọn, wọ́n sì ṣòro láti bàjẹ́.
Gbigba ati gbigbe
Láti rí i dájú pé ìṣàyẹ̀wò dídára omi jẹ́ pípé àti iṣẹ́ gidi, a gbọ́dọ̀ lo àwọn sensọ̀ dídára omi aláìlókùn. Mingkong ń lo àwọn sensọ̀ dídára omi gíga láti wọn àwọn pàrámítà dídára omi (bíi COD, BOD, ammonia nitrogen, gbogbo phosphorus, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ) ní àyíká ibi ìtajà tàbí òkè odò náà àti àwọn òkè ìsàlẹ̀ rẹ̀. (àwọn irin alágbára, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ), ẹ̀rọ náà ń ṣe àtìlẹ́yìn fún àwọn ọ̀nà ìbánisọ̀rọ̀ Netcom 4G tàbí NB mẹ́ta láti wọ inú ìwádìí data sí ibi ìṣàyẹ̀wò nípasẹ̀ nẹ́tíwọ́ọ̀kì aláìlókùn 4G tàbí NB, láti rí i dájú pé ibi ìṣàyẹ̀wò àti àwọn olùlò fóònù lè gba ìwífún nípa dídára omi ní àkókò tó yẹ, fún ìṣàkóso tó munadoko àti láti pèsè ìpìlẹ̀ tó lágbára fún ṣíṣe ìpinnu.
Pataki ikole
1. Rí i dájú pé àwọn ohun èlò omi wà ní ààbò.
Abojuto akoko gidi ti eto idominugere omi rii daju pe awọn orisun omi mimu wa ni aabo, daabobo ilera gbogbo eniyan ati idilọwọ itankale awọn arun.
2. Ṣe igbelaruge aabo ayika
Dín àwọn ìtújáde eléèérí kù, mú kí omi dára síi, dáàbò bo àwọn ètò àyíká omi, kí o sì mú kí àyíká ìlú dára síi.
3. Mu awọn agbara idahun pajawiri dara si
Kíkìlọ̀ kíákíá nípa àwọn pàjáwìrì àyíká, pèsè ìrànlọ́wọ́ dátà ní àkókò gidi, kí o sì ran àwọn ẹ̀ka tó bá yẹ lọ́wọ́ láti yára gbé àwọn ìgbésẹ̀ pàjáwìrì tó gbéṣẹ́.
4. Mu ipele iṣakoso ilu dara si
Ìmójútó ọlọ́gbọ́n ń ran ìṣàkóso tó péye lọ́wọ́, ó ń mú kí ìpínkiri àwọn ohun èlò sunwọ̀n sí i, ó ń mú kí ìṣàkóso ṣiṣẹ́ dáadáa, ó sì ń dín iye owó ìdarí ìpalára àyíká kù.
Àwọn ọ̀ràn tó ti kọjá
Iṣẹ́ àbójútó dídára omi ìdọ̀tí ilé ìwòsàn ìlú
Iṣẹ́ àgbékalẹ̀ yìí wà ní ìlú Yancheng, ìpínlẹ̀ Jiangsu. Ó ṣe pàtàkì láti máa ṣe àkíyèsí dídára omi ìdọ̀tí ilé ìwòsàn. Omi ìdọ̀tí ilé ìwòsàn ní oríṣiríṣi ohun tó léwu (bíi àwọn oògùn, àwọn kòkòrò àrùn, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ), èyí tó lè fa ewu sí àyíká àti ìlera ènìyàn. Rí i dájú pé a ń ṣe àkíyèsí ìtújáde omi ìdọ̀tí ilé ìwòsàn ní àkókò gidi, a ń ṣàwárí àti bójú tó àwọn ipò àìdáa ní àkókò tó yẹ, a ń ṣe àfihàn àti ìṣàyẹ̀wò dátà ní àkókò gidi nípasẹ̀ pẹpẹ ìṣàyẹ̀wò, a sì ń ṣe àtìlẹ́yìn fún àsọtẹ́lẹ̀ àti àwọn ìkìlọ̀ àìdáa.
A tẹ̀lé “ìlànà ìpamọ́” ìlú náà, a sì rí i dájú pé àwọn orísun omi mímu wà ní ààbò nípasẹ̀ ìṣàyẹ̀wò dídára omi ní àkókò gidi, nígbà tí a ń dín ìtújáde eléèérí kù, a ń dáàbò bo àwọn àyíká omi, a sì ń gbé ààbò àyíká lárugẹ. Ìṣàkóso ọlọ́gbọ́n ti ètò àbójútó mú kí ìṣàkóso ìlú sunwọ̀n sí i, a ń pín àwọn ohun èlò sí i, a ń mú kí agbára ìdáhùn sí pajawiri pọ̀ sí i sí àwọn pajawiri àyíká, a ń mú kí agbára ìfaradà ìlú pọ̀ sí i, a sì ń ṣe àṣeyọrí àwọn ọgbọ́n ìgbà pípẹ́ fún ìdàgbàsókè tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kejìlá-27-2024